\u00d6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 2400. Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Sokrates ve Savunmas\u0131<\/p>\n\n\n\n
Tarih\u00e7iler bir itham, bir su\u00e7lama neticesi yarg\u0131lanan bir kimsenin yarg\u0131lamay\u0131 yapan kurum \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ek anlamda ilk savunmas\u0131n\u0131n Sokrates ile ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazarlar. Bir \u00e7ok tarih\u00e7i savunma tarihinin Sokrates ile ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir.<\/p>\n\n\n\n
Sokrates, M\u00d6 470-399 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Atina’da ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 2400. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan felsefeciler ve hukuk\u00e7ular Sokrates’i anmak i\u00e7in Temmuz ay\u0131nda Atina’da toplanacaklard\u0131r. Babas\u0131 heykel ustas\u0131, annesi ebe olan Sokrates, evli ve \u00fc\u00e7 \u00e7ocuk babas\u0131yd\u0131. Erken d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f sa\u00e7lar\u0131, yuvarlak y\u00fcz\u00fc, iri burnu ve kaba g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc ile filozoftan \u00e7ok hamala benziyordu.(Roma Ulusal Arkeoloji M\u00fczesinde heykeli bulunmakta olup, benzetme Tarih\u00e7ilere aittir) Ya\u015fam\u0131nda anne ve babas\u0131n\u0131n mesleklerinden izlenimler g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Babas\u0131n\u0131n heykelt\u0131ra\u015f olmas\u0131 nedeniyle bir s\u00fcre baba mesle\u011fini yapt\u0131. Atina’da Akropolis giri\u015findeki MS 2. kadar korunabilen bir k\u0131s\u0131m heykellerin onun taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilir. Sokrates kendisini bir ebe gibi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, hi\u00e7bir \u015fey \u00f6\u011fretmedi\u011fini, insanlarda var olan bilgiyi do\u011furttu\u011funu belirtir.<\/p>\n\n\n\n
Gen\u00e7li\u011finin ilk y\u0131llar\u0131nda Atina ile Sparta aras\u0131ndaki Poleponnesos sava\u015f\u0131na hoplit (a\u011f\u0131r z\u0131rhl\u0131 piyade) olarak kat\u0131ld\u0131. Uzun y\u0131llar s\u00fcren sava\u015fta hoplit olarak Atina ad\u0131na b\u00fcy\u00fck yararl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterdi. Baz\u0131 kaynaklar sava\u015fta hoplit olarak g\u00f6rev alanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck paralar kazand\u0131klar\u0131n\u0131 yazarlar.<\/p>\n\n\n\n
Mistik, gizemli bir yap\u0131ya sahip olan Sokrates, s\u0131k s\u0131k kendisinden ge\u00e7er, saatlerce k\u0131p\u0131rdamadan dururdu. Evine pek ba\u011fl\u0131 olmayan, geli\u015fig\u00fczel giyinen, her \u00e7e\u015fit insanla ahbapl\u0131k kurabilen, kendi evinden \u00e7ok ba\u015fkalar\u0131n\u0131n evinde yiyen i\u00e7en ve ya\u015fayan Sokrates, g\u00fcnler boyu \u00e7evresindeki insanlarla devleti, hayat\u0131, bilinenleri tart\u0131\u015f\u0131rd\u0131. “Tek bildi\u011fim \u015fey, bilmedi\u011fimi bilmektir.” diyerek ya\u015fama, felsefeye derinlik kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sokrates’in en \u00fcnl\u00fc \u00f6zelli\u011fi de sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda hi\u00e7bir yaz\u0131l\u0131 belge b\u0131rakmamas\u0131d\u0131r. Kendisine ait t\u00fcm bilgiler o zaman\u0131n tarih\u00e7ilerinin ve \u00f6\u011frencilerinin notlar\u0131ndan, g\u00fcnl\u00fcklerinden toplanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6\u011frencilerinin en tan\u0131nm\u0131\u015flar\u0131ndan olan Platon, Sokrates’in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra onun d\u00fc\u015f\u00fcncelerini, Be\u015fy\u00fczler meclisindeki yarg\u0131lamas\u0131n\u0131 ve yarg\u0131lama sonras\u0131 ya\u015fanan olaylar\u0131 bir \u00e7ok ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla yazarak tarihe yaz\u0131l\u0131 belge olarak b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Farkl\u0131 kaynaklarda, yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda Platon’un isminden bahsedilmektedir. Bu durum Platon’un da duru\u015fma salonunda oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131nda Sokrates’in kimli\u011fi konusu tam bir karma\u015fad\u0131r. Tarih\u00e7iler Sokrates konusunda farkl\u0131 de\u011ferlendirme yaparlar. Bir \u00e7ok tarih\u00e7i kendisine g\u00f6re farkl\u0131 bir Sokrates Kimli\u011fi olu\u015fturur. Ancak tarih\u00e7ilerin ortak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc Sokrates’in felsefi kimli\u011fi ve Be\u015fy\u00fczler Meclisindeki yarg\u0131lamas\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki \u00fcnl\u00fc savunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sokrates, 200.000 n\u00fcfusu bulunan Atina’da, otuz ya\u015f ve \u00fczeri 6.000 yurtta\u015f taraf\u0131ndan olu\u015fan kurayla se\u00e7ilmi\u015f 501 Atina Yurtta\u015f\u0131 taraf\u0131ndan yarg\u0131land\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Be\u015fy\u00fczler Meclisindeki Yarg\u0131lama S\u0131ras\u0131nda Mahkeme heyeti duru\u015fmaya ba\u015flamadan \u00f6nce iki tun\u00e7 levha al\u0131rd\u0131. Bu levhalardan birinde mahkumiyet, di\u011ferinde beraat belirtilmekte idi. Mahkeme heyeti duru\u015fmaya ba\u015flamadan \u00f6nce tam metni bu g\u00fcne kadar bilinememekle birlikte \u015f\u00f6yle bir yemin ederdi.(Metin H.Basri Erk’in Adalet Edebiyat\u0131 Antolojisinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r) Bu metin yarg\u0131lama \u00f6ncesi yemin gelene\u011finin ve s\u00f6yleminin ilk \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n
“Atina halk\u0131n\u0131n ve Be\u015fy\u00fczler Senatosunun kanun ve nizamlar\u0131na uygun \u015fekilde oy kullanaca\u011f\u0131m. Yasalar\u0131n yetersiz oldu\u011fu hallerde do\u011fru olan\u0131 yapaca\u011f\u0131m. Korku veya g\u00f6steri\u015fe kap\u0131lmayaca\u011f\u0131m. Sadece Mahkemenin incelemesine sunulan konularda oy kullanaca\u011f\u0131m. Davac\u0131ya, dava edileni ve savunman\u0131 dikkatle dinleyece\u011fime Zeus hakk\u0131 i\u00e7in, Apollon hakk\u0131 i\u00e7in yemin ederim. Yeminimi tutarsam \u00e7ok ya\u015far\u0131m. Tutmazsam bana ve aileme lanet olsun.”<\/p>\n\n\n\n
Tarihin o d\u00f6neminde Atina’da kamu davas\u0131 olmay\u0131p ki\u015fisel su\u00e7lama sistemi vard\u0131. Herhangi bir ki\u015fi \u0130ngiliz Hukuku’nda oldu\u011fu gibi ba\u015fka bir kimseyi su\u00e7layabilmekte idi. Atina’da bu usule kar\u015f\u0131 koruyucu \u00f6nlem olarak, su\u00e7layan ki\u015fi yap\u0131lan oylamada, oylar\u0131n be\u015fte birini alamazsa para cezas\u0131 \u00f6demek zorunda kal\u0131rd\u0131. Bu kar\u015f\u0131l\u0131k san\u0131k e\u011fer su\u00e7lu bulunursa kendine verilebilecek cezay\u0131 \u00f6nerme hakk\u0131na sahipti.<\/p>\n\n\n\n
M\u00d6 453 de bir darbeyle iktidar\u0131 ele ge\u00e7iren demokratlardan \u00fc\u00e7\u00fc Sokrates’\u0131 su\u00e7lad\u0131lar. Meletos(bir \u015fairdi), Anitus, (ya da Anytos) (Demokratlar\u0131n \u00f6nde gelenlerindendi) ve Likon. B\u00fct\u00fcn delillerini bir kab\u0131n i\u00e7ine koyarak, mahkemeye sunulmak \u00fczere m\u00fch\u00fcrlediler. Sokrates’\u0131 genel olarak a\u015fa\u011f\u0131daki belirtilen metinde oldu\u011fu bi\u00e7imde su\u00e7lamakta idiler.<\/p>\n\n\n\n
“Dinsiz, gen\u00e7lerin ahlak\u0131n\u0131 bozuyor. Atina’n\u0131n iman etti\u011fi ilahlara inanm\u0131yor. Devletin tanr\u0131lar\u0131n\u0131 yok sayarak, yeni tanr\u0131lar yarat\u0131yor. Sitenin tanr\u0131lar\u0131ndan farkl\u0131 tanr\u0131lar\u0131 y\u00fcceltiyor. \u0130stenilen ceza-\u00d6L\u00dcM.”<\/p>\n\n\n\n
“Atinal\u0131lar, beni su\u00e7layanlar\u0131n \u00fczerinizdeki etkisini bilemiyorum. fakat beni su\u00e7layanlar\u0131n s\u00f6zleri o kadar kand\u0131r\u0131c\u0131yd\u0131 ki, ben kendi ad\u0131ma onlar\u0131 dinlerken az daha kim oldu\u011fumu unutuyordum.”<\/p>\n\n\n\n
Y\u00fczy\u0131llardan bu yana s\u00f6zl\u00fc savunma y\u00f6ntemlerinden kopu\u015f savunmalar\u0131n\u0131n babas\u0131 Sokrates, yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda 70 ya\u015f\u0131nda idi. Soru cevap bi\u00e7iminde tarihe ge\u00e7en \u00fcnl\u00fc savunmas\u0131na yukar\u0131daki c\u00fcmleyle ba\u015flad\u0131. Savunmas\u0131nda, Atina Halk\u0131n\u0131, soylular\u0131, kendisini yarg\u0131layanlar\u0131, devlet d\u00fczenini, iktidar\u0131, ya\u015fam\u0131 sorgulad\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Savunmas\u0131n\u0131n ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde “\u0130ncelenmemi\u015f bir ya\u015fam i\u00e7in ya\u015famaya de\u011fmez” demi\u015f, ve ya\u015fama ilk defa de\u011fer kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Savunmas\u0131n\u0131n sonunda mahkum olaca\u011f\u0131n\u0131 bilen Sokrates, savunmas\u0131n\u0131 tarihe ge\u00e7en \u015fu s\u00f6zlerle bitirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
\n“Atinal\u0131lar, \u00e7ocuklar\u0131m b\u00fcy\u00fcd\u00fckleri zaman, erdemden \u00e7ok zenginli\u011fe, ya da ba\u015fka \u015feylere d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck g\u00f6sterecek olurlarsa, ben sizinle nas\u0131l u\u011fra\u015fm\u0131\u015f isem siz de onlarla u\u011fra\u015f\u0131n\u0131z. Onlar\u0131 uyar\u0131n\u0131z. Kendilerine, kendilerinde olmayan bir de\u011feri verir, \u00f6nem vermeleri gereken \u015feye \u00f6nem vermez, bir hi\u00e7 olduklar\u0131 halde kendilerini bir \u015fey san\u0131rlarsa, ben sizi nas\u0131l azarlam\u0131\u015fsam, sizde onlar\u0131 \u00f6yle azarlay\u0131n\u0131z. Bunu yaparsan\u0131z, bana da o\u011fullar\u0131ma da iyilik yapm\u0131\u015f olursunuz.<\/p>\n\n\n\n
Art\u0131k ayr\u0131l\u0131k zaman\u0131 geldi. yolumuza gidelim. Ben \u00f6lmeye, siz ya\u015famaya… Hangisi daha iyi ? Bunu Tanr\u0131dan ba\u015fka kimse bilemez.”<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Yarg\u0131laman\u0131n gere\u011fi mahkeme, san\u0131klar\u0131 e\u011fer su\u00e7lu bulursa san\u0131klar\u0131n, kendilerine bir ceza \u00f6nermeleri gerekmekteydi. Mahkeme Sokrates’ten kendisine bir ceza \u00f6nermesini istedi. Sokrates, asl\u0131nda kendisinin devlete hizmet etti\u011fini, hay\u0131r i\u015fledi\u011fini, devlete hizmet edenlerin kar\u0131nlar\u0131n\u0131n doyuruldu\u011fu Pithanion’da karn\u0131n\u0131n doyurulmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6nerdi. Para cezas\u0131 olarak ta bir Mina (O d\u00f6nemde Yunan para birimi) verebilece\u011fini, e\u011fer istenirse dostlar\u0131n\u0131n onun i\u00e7in 30 Mina daha toplayabilece\u011fini belirtti.<\/p>\n\n\n\n
Alayc\u0131 ifade ile yapt\u0131\u011f\u0131 bu \u00f6neriden sonra Be\u015fy\u00fczler Meclisi 220 ye kar\u015f\u0131 281 oyla, Sokrates’i \u00f6l\u00fcme mahkum etti.<\/p>\n\n\n\n
Atina yasalar\u0131na g\u00f6re cezan\u0131n 24 saat zarf\u0131nda bald\u0131ran zehiri i\u00e7irilerek infaz edilmesi gerekirken, Delos’a g\u00f6nderilen Kutsal Geminin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 seferden 1 ay ge\u00e7 d\u00f6nmesi nedeniyle infaz bir ay ertelenmi\u015ftir. Bu s\u00fcre i\u00e7erisinde dost ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n kendisini ka\u00e7\u0131rma \u00f6nerilerini “Devletin izni olmadan hapishaneden \u00e7\u0131k\u0131lmaz, me\u015fru bir mahkeme karar\u0131na yanl\u0131\u015fta olsa uymak gerekir.” gerek\u00e7esiyle reddetmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Sokrates’\u0131n bald\u0131ran zehiri i\u00e7irilerek idam\u0131 ve cezan\u0131n infaz\u0131 Platon’un Fedon isimli eserinde ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Cezan\u0131n infaz\u0131n\u0131 yak\u0131n dostlar\u0131yla beklemi\u015f, kendisine zehiri getiren g\u00f6revliye;<\/p>\n\n\n\n
“Pekala dostum, sen bu \u015feyleri bilirsin, ne yapmam gerekiyor.” Diye sormu\u015f. G\u00f6revli ise
“Sadece i\u00e7” diye yan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\nGelene\u011fe g\u00f6re kab\u0131n i\u00e7indeki zehirden tanr\u0131ya sunu yapmak \u00fczere bir damlas\u0131n\u0131 yere d\u00f6kt\u00fckten sonra kab\u0131n i\u00e7indeki zehiri i\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
V\u00fccudunun so\u011fumaya ba\u015flamas\u0131ndan sonra, \u00f6\u011frencilerinden Kriton’a, \u00f6\u011frencisi ve \u00e7ok sevdi\u011fi dostu hasta olan Apollon’un iyile\u015fmesi i\u00e7in, bir adakta bulunmu\u015f,
“Tanr\u0131 Asklepios’a bir horoz bor\u00e7luyuz onu sak\u0131n unutmadan \u00f6de” demi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n\u00d6l\u00fcm\u00fcnden sonra Sokrates, Kant taraf\u0131ndan “Ak\u0131l \u0130deali” olarak. Hegel taraf\u0131ndan “Ger\u00e7ek Bir Filozof”. Nietzsche taraf\u0131ndan bir ak\u0131l olarak \u00f6lmeyi se\u00e7ti\u011fi i\u00e7in, bir “canavar” olarak de\u011ferlendirildi.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, D\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerindeki Hukuk Fak\u00fclteleri, D\u00fcnya Hukuk Tarihindeki ilk kapsaml\u0131 savunma olan Sokrates’in savunmas\u0131n\u0131 derslerinde vermektedirler. Amerika Birle\u015fik Devletlerinde Sokrates usul\u00fc soru-cevap bi\u00e7imindeki savunma, bir savunma tekni\u011fi olarak \u00f6\u011fretilmektedir. Avrupa’n\u0131n bir \u00e7ok \u00fclkesinde Hukuk Fak\u00fclteleri sonras\u0131 mesleki e\u011fitim veren, Avukatl\u0131\u011fa haz\u0131rlayan okullarda, Sokrates’in savunmas\u0131 sat\u0131r sat\u0131r, c\u00fcmle c\u00fcmle incelenmektedir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00d6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 2400. Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Sokrates ve Savunmas\u0131 Tarih\u00e7iler bir itham, bir su\u00e7lama neticesi yarg\u0131lanan bir kimsenin yarg\u0131lamay\u0131 yapan kurum \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ek anlamda ilk savunmas\u0131n\u0131n Sokrates ile ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazarlar. Bir \u00e7ok tarih\u00e7i savunma tarihinin Sokrates ile ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Sokrates, M\u00d6 470-399 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Atina’da ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 2400. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan felsefeciler ve hukuk\u00e7ular Sokrates’i anmak… Sokrates ve Savunmas\u0131<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2226,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","neve_meta_reading_time":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-608","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ceza-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/608","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=608"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/608\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2242,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/608\/revisions\/2242"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2226"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}