Yazarlar: Olcayto DO\u011eAN\u00c7EL\u0130K, MBA – Gizem AKILLILAR – Bolay\u0131r & Do\u011fan\u00e7elik Avukatl\u0131k B\u00fcrosu<\/p>\n
\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fmesiyle birlikte temel ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanabilmesi i\u00e7in gerek duyulan enerji t\u00fcr\u00fc zamanla de\u011fi\u015fmi\u015ftir. \u0130nsanlar bu ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderebilmek i\u00e7in her ne kadar fosil yak\u0131tlara y\u00f6nelmi\u015flerse de fosil yak\u0131tlar ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fcretim bi\u00e7iminin sera gazlar\u0131 sal\u0131n\u0131m\u0131 yoluyla do\u011fay\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesi veya ayn\u0131 zamanda ya\u015fam i\u00e7in gerekli olan sistemin yani \u201cdo\u011fa destek sisteminin\u201d dengesini bozmu\u015ftur (Rockstr\u00f6m vd., 2009). Bu durum, ekosistem g\u00fcvenli\u011fi ve insanlara sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 fayda olarak tan\u0131mlanan ekosistem hizmetlerini (Millennium Ecosystem Assessment, 2005: 26) de tehlikeye atmaktad\u0131r. (1) <\/strong>Do\u011fal ya\u015fam\u0131 olumsuz etkilemesinin yan\u0131 s\u0131ra fosil yak\u0131tlar t\u00fcketilebilir kaynaklard\u0131r. D\u00fcnya\u2019da k\u00f6m\u00fcr, petrol, do\u011fal gaz gibi fosil yak\u0131tlar\u0131n yak\u0131n zamanda t\u00fckenece\u011fi ger\u00e7e\u011fi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan insano\u011flu git gide artan enerji ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmek i\u00e7in yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na y\u00f6nelmi\u015ftir. Yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kendini devaml\u0131 yenileyebilmesi ve \u00e7evre dostu olmas\u0131 bu alana yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar\u0131n artmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.. T\u00fcrkiye de geli\u015fmekte olan \u00fclkeler aras\u0131nda oldu\u011fundan sanayile\u015fme ve end\u00fcstrile\u015fme g\u00fcnden g\u00fcne artmakta ve buna ba\u011fl\u0131 olarak da enerji t\u00fcketimi de bir hayli fazlala\u015fmaktad\u0131r. Enerji t\u00fcketiminde %75oran\u0131nda d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 olan T\u00fcrkiye\u2019de 2023 y\u0131l\u0131nda yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131ndan en az %30 elektrik \u00fcretimi ve 20 GW r\u00fczg\u00e2r enerjisi kurulu g\u00fcc\u00fc planlanmaktad\u0131r.(2)<\/strong> Bu ama\u00e7la da belirli ko\u015fullar alt\u0131nda ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerin lisanss\u0131z elektrik \u00fcretimi devlet taraf\u0131ndan da \u00a0desteklenmektedir. 193 say\u0131l\u0131 Gelir Vergisi Kanunu\u2019nda yer alan h\u00fck\u00fcmler aras\u0131nda yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na y\u00f6nelik te\u015fvik edici esnaf muafl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Gelir Vergisi Kanunu\u2019nun esnaf muafl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen 9\/9 maddesi uyar\u0131nca ticaret ve sanat erbab\u0131 olanlardan \u201c6446 say\u0131l\u0131 Elektrik Piyasas\u0131 Kanunu uyar\u0131nca lisanss\u0131z y\u00fcr\u00fct\u00fclebilecek faaliyetler kapsam\u0131nda yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na dayal\u0131 elektrik enerjisi \u00fcretimi amac\u0131yla sahibi olduklar\u0131 veya kiralad\u0131klar\u0131 konutlar\u0131n \u00e7at\u0131 ve\/veya cephelerinde kurduklar\u0131 kurulu g\u00fcc\u00fc azami 10 kW\u2019a kadar (10 kW d\u00e2hil) olan (Kat maliklerince \u00a0ana gayrimenkul\u00fcn ortak elektrik enerjisi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 amac\u0131yla kurulan d\u00e2hil) yaln\u0131zca bir \u00fcretim tesisinde \u00fcretilen elektrik enerjisinin ihtiya\u00e7 fazlas\u0131n\u0131 son kaynak tedarik \u015firketine satanlar\u201d gelir vergisinden muaft\u0131r.<\/p>\n Son d\u00f6nemde \u00f6zellikle k\u0131ta Avrupas\u0131 \u00fclkelerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen ba\u015far\u0131l\u0131 uygulamalar sonras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131ndan elektrik \u00fcretilmesi i\u00e7in te\u015fvik politikalar\u0131 art\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00f6nde 12.05.2019 tarih 30772 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete \u2019de yay\u0131mlanan Elektrik Piyasas\u0131nda Lisanss\u0131z Elektrik \u00dcretimi Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019ne g\u00f6re yaln\u0131zca kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak amac\u0131yla kojenerasyon tesisi kuran ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filer lisans alma ve \u015firket kurma y\u00fck\u00fcml\u00fc\u011f\u00fcnden muaf tutularak elektrik abonesi olan ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015filerin kurulu g\u00fcc\u00fc 1 MW\u2019a kadar olan elektrik \u00fcretim tesisi kurabilmesi m\u00fcmk\u00fcn hale getirilmi\u015ftir. Bahsi ge\u00e7en Y\u00f6netmelik kapsam\u0131nda \u00f6n lisans veya lisans alma ile \u015firket kurma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden muaf tutulan \u00fcreticilerin kendi t\u00fcketimi i\u00e7in gerekli olan enerji miktar\u0131n\u0131n yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 ile \u00fcretmesi ayr\u0131ca \u00fcretti\u011fi enerjinin kullan\u0131lmayan k\u0131sm\u0131n\u0131n YEKDEM kapsam\u0131nda sat\u0131larak kazan\u00e7 elde etmesi sa\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n Yay\u0131mlanan Y\u00f6netmelik’in 5. maddesinde \u00f6n lisans lisans alma ile \u015firket kurma y\u00fck\u00fcml\u00fc\u011f\u00fcnden muaf tutularak kurulabilecek \u00fcretim tesisleri say\u0131lm\u0131\u015f olmakla birlikte Y\u00f6netmelik kapsam\u0131nda ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015filer taraf\u0131ndan kurulacak olan \u00fcretim tesisi ile t\u00fcketim tesisinin ayn\u0131 ki\u015fiye ait ve ayn\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m b\u00f6lgesi i\u00e7inde olmas\u0131 gerekti\u011fi kural\u0131 getirilmi\u015ftir. \u00a0Ayn\u0131 \u015fekilde OSB da\u011f\u0131t\u0131m lisans b\u00f6lgesi i\u00e7inde kurulacak olan \u00fcretim tesisi y ine OSB da\u011f\u0131t\u0131m lisans b\u00f6lgesi i\u00e7indeki ayn\u0131 ki\u015fiye ait t\u00fcketim tesisi ile ili\u015fkilendirilmelidir. Bir t\u00fcketim merkezinin kulland\u0131\u011f\u0131 enerji birden fazla \u00fcretim merkezinden sa\u011flanabilir.<\/p>\n Kurulacak olan tesiste ilgili \u015febeke i\u015fletmecisi \u00fcretim tesisinin teknik \u00f6zelliklerine ve ba\u011flant\u0131 noktas\u0131 itibariyle da\u011f\u0131t\u0131m sisteminin mevcut kapasitesine g\u00f6re \u00fcretim tesisini OG veya AG seviyesinden da\u011f\u0131t\u0131m sistemine ba\u011flayabilecektir. Ba\u011flant\u0131 ba\u015fvuru talebi ilgili mevzuat ve ilgili teknik mevzuat h\u00fck\u00fcmleri \u00e7er\u00e7evesinde reddedilebilir ve reddedilen ba\u015fvuru sahibine red karar\u0131 ile yaz\u0131l\u0131 olarak bildirilir. AG seviyesinden yap\u0131lacak ba\u011flant\u0131larda trafo kapasitesinin %50\u2019si kadar ba\u011flant\u0131ya izin verilebilecektir. Kurulacak olan \u00fcretim tesisi imdat gruplar\u0131 veya izole \u00fcretim sistemi \u015feklinde ise ilgili \u015febeke i\u015fletmecisine bildirim yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir ve yap\u0131lan ba\u015fvuru hakk\u0131nda herhangi bir belge d\u00fczenlenmesine gerek yoktur. Ancak bahsedilen tesisler d\u0131\u015f\u0131nda Y\u00f6netmeli\u011fin, kurulmas\u0131nda lisans veya \u015firket kurma y\u00fck\u00fcml\u00fc\u011f\u00fcnden muaf tuttu\u011fu \u00fcretim tesislerinde kurul karar\u0131 ile belirlenen bilgi ve belgelerle ilgili \u015febeke i\u015fletmecisine ba\u015fvurulmas\u0131 gerekmektedir. Kurulacak olan \u00fcretim sistemi hidrolik kaynaklara dayal\u0131 olacak ise kullan\u0131m hakk\u0131n\u0131n edinimi i\u00e7in \u00f6ncelikle tesisin kurulaca\u011f\u0131 yerin il \u00f6zel idaresine istenilen belgelerle birlikte ba\u015fvurulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n Y\u00f6netmelik’in 11. maddesine g\u00f6re kurulacak olan g\u00fcne\u015f enerjisine dayal\u0131 \u00fcretim tesislerinin ancak \u00e7at\u0131 ve cephe uygulamas\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirebilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Ancak Y\u00f6netmelik’in 5(\u00e7) maddesine g\u00f6re \u00fcretti\u011fi enerjinin tamam\u0131n\u0131 iletim veya da\u011f\u0131t\u0131m sistemine vermeden kullanan yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na dayal\u0131 \u00fcretim tesisi, \u00fcretim ve t\u00fcketim tesisi ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm noktas\u0131nda olmas\u0131 kayd\u0131yla arazi \u00fczerine de kurulabilecektir. Bahsedilen \u015fekilde kurulan tesis i\u00e7in 5 mW s\u0131n\u0131r\u0131 olmamakla birlikte \u00fcst s\u0131n\u0131r s\u00f6zle\u015fmede belirlenen s\u0131n\u0131r olarak kabul edilmektedir. T.C. Enerji Piyasas\u0131 D\u00fczenleme Kurumu, yap\u0131lacak olan ba\u015fvurular\u0131n Y\u00f6netmelik’in hangi maddesi kapsam\u0131nda yap\u0131l\u0131yor ise ba\u015fvuru dilek\u00e7esinde yer almas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla kurulan \u00fcretim tesisinde \u00fcretilen enerjinin ayl\u0131k mahsupla\u015fmas\u0131 sonucu enerji fazlas\u0131n\u0131 kendi tarife grubu \u00fczerinden da\u011f\u0131t\u0131m bedeli olmadan satmay\u0131 planlayan ger\u00e7ek ye da t\u00fczel ki\u015fi kuraca\u011f\u0131 mesken, ticarethane ve sanayi tesislerini yaln\u0131zca \u00e7at\u0131 ve cephe uygulamalar\u0131 olarak kurabilecekken \u00fcretti\u011fi enerjinin tamam\u0131n\u0131 iletim veya da\u011f\u0131t\u0131m sistemine vermeden kullanan ki\u015fi tesis kurmak i\u00e7in \u00e7at\u0131 ve cephe yan\u0131nda arazileri de kullanabilecektir.<\/p>\n Elektrik aboneli\u011fi olmayan ki\u015filerin ya da \u00fcretim ve t\u00fcketim tesislerinin ayn\u0131 ki\u015fiye ait olmamas\u0131 durumunda lisanss\u0131z elektrik \u00fcretimine izin verilmemektedir. Bu \u015fekilde, enerji ihtiyac\u0131 olmamas\u0131na kar\u015f\u0131n Y\u00f6netmelik kapsam\u0131nda lisans alma ve \u015firket kurma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden muaf tutularak kurulan tesislerde \u00fcreticiler \u00fcretilen enerjiyi kullanmadan kendisine ait olmayan bir t\u00fcketim tesisine sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 yapamayacakt\u0131r. Y\u00f6netmelik’in amac\u0131na da uygun olarak yaln\u0131zca ticari ama\u00e7 g\u00fcderek elektrik \u00fcretecek ki\u015filere bu y\u00f6n\u00fcyle de bir s\u0131n\u0131rlama getirilmi\u015ftir.<\/p>\n Y\u00f6netmelik kapsam\u0131nda kurulacak olan \u00fcretim ve t\u00fcketim tesislerinin ayn\u0131 yerde bulunmas\u0131 halinde ilgili tesislerin ba\u011flant\u0131 anla\u015fmas\u0131nda belirlenen yere ilgili mevzuatta uzla\u015ft\u0131rma mekanizmas\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc saya\u00e7 tak\u0131l\u0131r. Ancak 50 kW ve \u00fczerinde olan \u00fcretim tesisleri i\u00e7in tesis edilen saya\u00e7lar\u0131n ilgili mevzuata g\u00f6re tesis edilecek otomatik saya\u00e7 okuma sistemine uyumlu olmas\u0131 zorunludur. Ayr\u0131ca bahsedilen tesisler i\u00e7in tesis edilecek saya\u00e7 \u00f6l\u00e7me ve haberle\u015fme izleme sistemi ile irtibatland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00dcretim ve t\u00fcketim tesislerinin ayn\u0131 yerde bulunmamas\u0131 halinde ilgili tesislerin ba\u011flant\u0131 anla\u015fmalar\u0131nda belirlenen yerlere ilgili mevzuatta uzla\u015ft\u0131rma mekanizmas\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi haberle\u015fmeyi sa\u011flayacak \u015fekilde \u00fcretim tesisi i\u00e7in \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc, t\u00fcketim tesisi i\u00e7in tek y\u00f6nl\u00fc saya\u00e7 tak\u0131l\u0131r. Tak\u0131lan bu saya\u00e7larla birlikte ilgili \u015febeke i\u015fletmecisi \u00fcretim tesisi ile t\u00fcketim tesisinin ayn\u0131 yerde olmas\u0131 halinde belirlenen yere tak\u0131lan saya\u00e7 verilerinden saatlik bazda, \u00fcretim ve t\u00fcketim tesisinin ayr\u0131 yerde olmas\u0131 durumunda \u00fcretim tesisinden al\u0131nan saatlik saya\u00e7 verilerinden t\u00fcketim tesisine ili\u015fkin saatlik saya\u00e7 verilerinin mahsupla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 suretiyle fatura d\u00f6nemi baz\u0131nda \u015febekeye verilen ihtiya\u00e7 fazlas\u0131 elektrik enerjisi miktar\u0131 belirlenir ve her ay\u0131n alt\u0131nc\u0131 g\u00fcn\u00fcne kadar ilgili g\u00f6revli tedarik \u015firketine bildirilir.<\/p>\n Y\u00f6netmelik\u00a0 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarih itibariyle yap\u0131lan ba\u015fvurular neticesinde ba\u011flant\u0131 anla\u015fmas\u0131na \u00e7a\u011fr\u0131 mektubu almaya hak kazanan\u00a0 t\u00fcketim tesisi ile ayn\u0131 yerde kurulu \u00fcretim tesisinde ya da tesislerinde \u00fcretilerek her fatura d\u00f6neminde \u015febekeye verilen net elektrik enerjisi ile t\u00fcketim tesisi ile ayn\u0131 yerde kurulu olmayan \u00fcretim tesisinde ya da tesislerinde \u00fcretilerek \u015febekeye verilen elektrik enerjisinden ilgili t\u00fcketim tesisinde, her fatura d\u00f6neminde saya\u00e7lar vas\u0131tas\u0131yla elde edilen saatlik veriler abone gruplar\u0131 ve kaynak baz\u0131nda bir araya getirilerek fatura d\u00f6nemi baz\u0131nda tespit edilerek \u015febekeye verilen ve \u015febekeden \u00e7ekilen elektrik miktar\u0131 belirlenir, hesaplama sonucunda t\u00fcketilemeyen elektrik enerjisinin bulunmas\u0131 durumunda, ihtiya\u00e7 fazlas\u0131 elektrik enerjisi olarak g\u00f6revli tedarik \u015firketi taraf\u0131ndan ilgisine g\u00f6re belirlenen fiyattan, YEKDEM kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmek \u00fczere 10 y\u0131l s\u00fcreyle sat\u0131n al\u0131nacakt\u0131r. Bu 10 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre, tesisten \u015febekeye enerji verilmeye ba\u015flayan tarihten itibaren hesaplanacakt\u0131r.<\/p>\n Yay\u0131mlanan Y\u00f6netmelik ile yenilenebilir ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji kaynaklar\u0131yla ihtiya\u00e7 duyulan elektri\u011fi \u00fcretmek ve \u00fcretilen fazla elektri\u011fin sat\u0131\u015f\u0131yla birlikte kazan\u00e7 sa\u011flaman\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7arak ve \u00fcretimi te\u015fvik ederek T\u00fcrkiye\u2019nin enerji kullan\u0131m\u0131nda d\u0131\u015fa olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 minimuma indirmek ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 denildi\u011finde ise g\u00fcne\u015f enerjisi, r\u00fczgar enerjisi, hidroelektrik enerjisi, jeotermal enerji, biyok\u00fctle enerjisi, hidrojen enerjisi, dalga enerjisi, gelgit enerjisi anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de en fazla hidroelektrik santralleri kullan\u0131larak enerji \u00fcretimi sa\u011flanmaktaysa da k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 \u00fcreticiler r\u00fczgar enerjisi ve g\u00fcne\u015f enerjisi ile enerji ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabileceklerdir. T\u00fcrkiye\u2019nin y\u00fcksek r\u00fczgar al\u0131m\u0131na m\u00fcsait co\u011frafi yap\u0131s\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, r\u00fczgar enerjisinin d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli ve temiz olu\u015fu ile do\u011frudan kullan\u0131larak herhangi bir yak\u0131t-hammadde maliyetinin olmamas\u0131 r\u00fczgar enerjisini avantajl\u0131 hale getirse de r\u00fczgar esintisinin s\u00fcreklili\u011finin sa\u011flanabildi\u011fi alanlar\u0131n k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131, \u00fcretim ve t\u00fcketimin ayn\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m merkezi i\u00e7erisinde bulunmas\u0131ndaki g\u00fc\u00e7l\u00fckler ile sitemin kurulmas\u0131 ve enerjinin depolanmas\u0131ndaki y\u00fcksek maliyetler r\u00fczgar enerjisine dayal\u0131 elektrik \u00fcretiminin dezavantajlar\u0131d\u0131r. G\u00fcne\u015f enerjisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise T\u00fcrkiye g\u00fcne\u015flenme s\u00fcresi fazla olan bir \u00fclkedir. Her ne kadar g\u00fcneyden kuzeye do\u011fru g\u00fcne\u015flenme s\u00fcresi azalsa da g\u00fcne\u015f enerjisinin s\u00fcrekli ve zahmetsiz olu\u015fu \u00fcretim-t\u00fcketim dengesini sa\u011flayacak kullan\u0131c\u0131lar i\u00e7in g\u00fcne\u015f enerji sistemi kurularak enerji ihtiyac\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 uygun g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n Ev ya da i\u015fyerinde kurulacak olan g\u00fcne\u015f enerji sistemine ili\u015fkin olarak \u00f6ncelikle sistemin kurulumu i\u00e7in yeterli finansmana sahip olunmas\u0131 gerekmektedir. G\u00fcne\u015f panelinin kalitesi, kurulu\u015f maliyetini art\u0131racak olsa da sistem verimlili\u011fini olduk\u00e7a etkilemektedir. Ayr\u0131ca kurulacak olan panelin adet ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc de enerji \u00fcretimi i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. \u00c7at\u0131 veya arazi b\u00fcy\u00fck ve geni\u015f oldu\u011funda kurulacak olan panel daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011fundan k\u00fc\u00e7\u00fck ve say\u0131ca daha fazla kurulacak panele nazaran daha az maliyetli olacakt\u0131r. G\u00fcne\u015f enerji sistemi kurulacak olan \u00e7at\u0131n\u0131n durumuna g\u00f6re g\u00fcne\u015f panelinin hangi boyutta, ka\u00e7 adet ve nas\u0131l kurulaca\u011f\u0131 konusunun netli\u011fe kavu\u015fturulmas\u0131 gerekmektedir. \u00c7at\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131n uygun olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda daha k\u00fc\u00e7\u00fck panel ve say\u0131ca daha fazla panel ile sistem kurulabilece\u011fi gibi jeopolitik konumun da panel b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve say\u0131s\u0131 ile ilgisi yads\u0131namaz niteliktedir. G\u00fcne\u015flenme s\u00fcresinin az oldu\u011fu \u015fehirlerde de enerji ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanabilmesi i\u00e7in kurulan sistemden beklenen verim elde edilebilecektir, ancak verimin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in kullan\u0131lacak olan panel kalitesinin daha iyi ve say\u0131s\u0131n\u0131n daha fazla olmas\u0131 gerekmektedir. Y\u0131l i\u00e7inde g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n s\u00fcrekli de\u011fi\u015fmesi \u00fcretilecek olan enerjinin miktar\u0131n\u0131n sabit olmamas\u0131na neden olacakt\u0131r. \u00c7at\u0131ya kurulan fotovoltaik panelin T\u00fcrkiye\u2019de daha fazla g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131n\u0131 alabilmesini sa\u011flamak i\u00e7in panelin \u00e7at\u0131 ile olan a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n %40 civar\u0131nda g\u00fcney y\u00f6nl\u00fc olmas\u0131 gerekmektedir. Yanl\u0131\u015f konumland\u0131r\u0131lan panelde \u00fcretilen elektrikte \u00f6nemli verim kayb\u0131 ya\u015fanmaktad\u0131r.<\/p>\n T\u00fcm bahsedilen hususlar somutla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa g\u00fcne\u015f enerjisinden faydalanarak elektrik \u00fcretmek isteyen bir ki\u015finin, enerji ihtiyac\u0131n\u0131 hesaplad\u0131ktan sonra kurulacak olan g\u00fcne\u015f enerji sisteminin ba\u015fl\u0131ca ekipmanlar\u0131 olan fotovoltaik panel, invert\u00f6r, montaj sistemi, kablo, trafo ve di\u011fer elektrik malzemeleri i\u00e7in belirli bir b\u00fct\u00e7e ayr\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. \u015eebeke elektri\u011fi i\u00e7in gerekli olan trafo, kablo ve direk masraflar\u0131ndan etkilenmemek i\u00e7in \u00fcretim sisteminin \u015febekeye en az 700 m uzakl\u0131kta olmas\u0131 gerekmektedir. \u0130nternet sitelerindeki ilgili verilere g\u00f6re \u00e7at\u0131da bulunacak 70-80 metrekare alana kurulacak olan g\u00fcne\u015f enerji sisteminin tedarik maliyeti 13-14 bin dolar civar\u0131nda olup ayl\u0131k 200 TL elektrik faturas\u0131 \u00f6deyen bir aile i\u00e7in 900-1.000 TL getirisi olan bir g\u00fcne\u015f enerji sisteminin mahsupla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla birlikte ayl\u0131k 700 TL\u2019ye kadar kazan\u00e7 sa\u011flanabilir. Y\u0131ll\u0131k olarak hesapland\u0131\u011f\u0131nda ise sistemin 8.400 TL getirisi olacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla kurulacak olan sistem, kurulum maliyetini 7-8 y\u0131lda kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f olacakt\u0131r. D\u00f6viz ve elektrik fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda bahsedilen hesaplamalar de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterecektir. G\u00fcne\u015f enerji sistemi i\u00e7in kurulacak olan panellerin ortalama \u00f6mr\u00fc 25 y\u0131l ve %80 oran\u0131nda verimlilik garantisi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr ise sistem i\u00e7in kullan\u0131lacak ak\u00fc, invent\u00f6r ve \u015farj reg\u00fclat\u00f6r\u00fcn\u00fcn garanti s\u00fcrelerinin 2 y\u0131l, ortalama \u00f6m\u00fcrlerinin 10 y\u0131l oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak bir hesaplama yap\u0131lmal\u0131 ve temiz enerji \u00fcretim ve t\u00fcketimiyle birlikte ayr\u0131ca kazan\u00e7 sa\u011flama amac\u0131yla \u00fcretim yap\u0131lacaksa, yap\u0131lan t\u00fcm haz\u0131rl\u0131klar ve maliyet g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak bir karar verilmelidir. Ancak i\u015fyerlerinin devasa enerji ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in \u00fcret ve kullan olarak \u00fcretecekleri elektri\u011fin fazlas\u0131n\u0131 depolayabilecekleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde kurulacak olan bu sistem mant\u0131kl\u0131 bir hal alacakt\u0131r. G\u00fcne\u015f enerji sistemleri vas\u0131tas\u0131yla \u00fcretilecek elektrik enerjisinin \u00e7evreye duyarl\u0131 ve devlet al\u0131m garantili olmas\u0131 ile lisanss\u0131z elektrik \u00fcretiminin orta vadede de\u011fer kazanma potansiyelinin y\u00fcksek ve projenin de\u011fi\u015fkenli\u011fine ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak d\u00f6viz \u00fczerinden %16\u2019ya kadar kar elde edilebilecek olmas\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. G\u00fcne\u015f enerji sistemlerine yap\u0131lan yat\u0131r\u0131mlar git gide artmakta olup yak\u0131n tarihte bu alanda yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n artaca\u011f\u0131 ve sistemin fazlas\u0131yla yayg\u0131nla\u015faca\u011f\u0131 hususu da g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir.<\/p>\n <\/p>\n KAYNAK\u00c7A<\/u><\/strong><\/p>\n https:\/\/dergipark.org.tr\/download\/article-file\/166364<\/a><\/p>\n https:\/\/dergipark.org.tr\/download\/article-file\/685846<\/a><\/p>\n https:\/\/dergipark.org.tr\/download\/article-file\/387557<\/a><\/p>\n https:\/\/www.enerjiportali.com\/kac-gunes-paneli-ihtiyaciniz-var-panel-boyutu-ve-cikis-faktorleri-vural-cantug-akkas\/<\/a><\/p>\n https:\/\/www.gesyatirim.com\/tr\/sss<\/a><\/p>\n https:\/\/www.enerjiportali.com\/yeni-lisanssiz-elektrik-uretim-yonetmeligi-ne-getirdi\/<\/a><\/p>\n https:\/\/www.enerjiportali.com\/lisansiz-elektrik-uretim-bedeli-hesaplari\/<\/a><\/p>\n http:\/\/www.aydinlatma.org\/catida-gunes-enerjisinden-elektrik-uretimi-nasil-yapilir.html<\/a><\/p>\n http:\/\/www.normenerji.com.tr\/menu_detay.asp?id=9934<\/a><\/p>\n https:\/\/www.enerjibes.com\/gunes-enerji-santrali-kurulumu-maliyeti\/<\/a><\/p>\n https:\/\/www.enerjigunlugu.net\/lisanssiz-elektrikte-aylik-mahsuplasma-duzenlemesi-32357h.htm<\/a><\/p>\n https:\/\/www.gunes.com\/ekonomi\/meclisten-gecti-binasinin-catisinda-yeri-olan-yilda-10-bin-tl-kazanacak-862111<\/a><\/p>\n http:\/\/www.gunessistemleri.com\/fotovoltaiksss.php<\/a><\/p>\n http:\/\/www.yeniisfikirleri.net\/kendi-elektrigini-kendin-uret\/<\/a><\/p>\n https:\/\/www.enerjigunlugu.net\/lisanssiz-elektrikte-aylik-mahsuplasma-duzenlemesi-32357h.htm<\/a><\/p>\n https:\/\/www.dunya.com\/ekonomi\/gunes-paneli-ile-aylik-800-lira-ekstra-gelir-haberi-417330<\/a><\/p>\n https:\/\/www.enerjiportali.com\/2018-haziran-ges-guncel-maliyetler\/<\/a><\/p>\n http:\/\/fatura.hesaplama.in\/elektrik-faturasi-hesaplama\/<\/a><\/p>\n https:\/\/urun.n11.com\/solar-enerji-sistemleri\/1-kw-solar-panel-sistemi-gunes-paketi-maxi-P311281596?gclid=Cj0KCQjwl6LoBRDqARIsABllMSapcnfYhwvSV7qms4kWA41LP71EEfciK7XC-3oMu2i0ctb2oJ7nT1IaAja6EALw_wcB&gclsrc=aw.ds<\/a><\/p>\n https:\/\/yesilekonomi.com\/lisanssizda-arazi-kurulumlarina-engel-yok\/?utm_content=bufferbaa75&utm_medium=social&utm_source=linkedin.com&utm_campaign=buffer<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yazarlar: Olcayto DO\u011eAN\u00c7EL\u0130K, MBA – Gizem AKILLILAR – Bolay\u0131r & Do\u011fan\u00e7elik Avukatl\u0131k B\u00fcrosu \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fmesiyle birlikte temel ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanabilmesi i\u00e7in gerek duyulan enerji t\u00fcr\u00fc zamanla de\u011fi\u015fmi\u015ftir. \u0130nsanlar bu ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderebilmek i\u00e7in her ne kadar fosil yak\u0131tlara y\u00f6nelmi\u015flerse de fosil yak\u0131tlar ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fcretim bi\u00e7iminin sera gazlar\u0131 sal\u0131n\u0131m\u0131 yoluyla do\u011fay\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesi veya ayn\u0131 zamanda ya\u015fam i\u00e7in gerekli… Elektrik Piyasas\u0131nda Lisanss\u0131z Elektrik \u00dcretim Y\u00f6netmeli\u011fi Kapsam\u0131nda Elektrik \u00dcretimi ve Mahsupla\u015ft\u0131rma<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2217,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","neve_meta_reading_time":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[40,4,39,41,26,33,34],"tags":[],"class_list":["post-718","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enerji-hukuku","category-genel-makaleler","category-idare-hukuku","category-ruhsat-izin-ve-basvurular","category-sirketler-hukuku","category-sozlesmeler-hukuku","category-ticaret-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/718","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=718"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/718\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2195,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/718\/revisions\/2195"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=718"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=718"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=718"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n