Yazarlar: T. G\u00f6kmen BOLAYIR, MBA \u2013 Pelinsu B\u00dcY\u00dcKSARA\u00c7 \u2013 Cansu Y\u00dcCEL\u00a0\u2013 Bolay\u0131r & Do\u011fan\u00e7elik Avukatl\u0131k B\u00fcrosu<\/p>\n
D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda etkisini g\u00f6steren Koronavir\u00fcs (Covid-19) pandemisi, bireylerin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etmesinin yan\u0131 s\u0131ra hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na, ticari hayata ve dolay\u0131s\u0131yla ekonomik ko\u015fullara etki etmektedir. S\u00f6z konusu salg\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015fma h\u0131z\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 anlam\u0131nda bireylerin aras\u0131ndaki mesafenin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ile sosyal anlamda etkile\u015fimin en aza indirilmesi gereklili\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda al\u0131nan \u00f6nlemlerin ve getirilen yasal d\u00fczenlemelerin kira s\u00f6zle\u015fmelerine etkisi ve s\u00f6zle\u015fmeler kapsam\u0131nda taraflar\u0131n hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin neler olaca\u011f\u0131na ili\u015fkin etkileri tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Zira, gerek idari bir karar \u00e7er\u00e7evesinde faaliyetlerine ara verilen i\u015f yerleri gerekse salg\u0131n hastal\u0131k riski sebebiyle sosyal mesafenin azalt\u0131lmas\u0131 amac\u0131 ile kamuoyuna duyurulan tedbirler neticesinde faaliyetlerine ara verilmese dahi dolayl\u0131 tedbirler sebebiyle kazan\u00e7lar\u0131nda ciddi bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fayan i\u015f yerlerinin bulundu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde her bir somut olay a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131 de\u011ferlendirme yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00a0belirtmek yerinde olacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00d6ncelikle idari bak\u0131mdan al\u0131nan \u00f6nlemler kronolojik olarak incelendi\u011finde; ilk olarak T.C. \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan 15.03.2020-18.03.2020 tarihli genelgeler ile baz\u0131 i\u015f yerlerinin ge\u00e7ici s\u00fcreyle faaliyetine ara verilmi\u015f ve \u00fclke \u00e7ap\u0131nda toplam 149.382 i\u015f yerinin bu tedbirler kapsam\u0131nda de\u011ferlendirildi\u011fi Bakanl\u0131k resmi web sitesi \u00fczerinden de duyurulmu\u015ftur[1]<\/a>. Devam eden s\u00fcre\u00e7te faaliyetlerine ara verilmemi\u015f olan i\u00e7kili ve\/veya i\u00e7kisiz t\u00fcm lokanta ve restoranlar ile pastane ve benzeri i\u015f yerlerinin 81 ile g\u00f6nderilen 21.03.2020 tarihli genelge ile sadece paket servis, gel-al benzeri \u015fekilde, m\u00fc\u015fterilerin oturmas\u0131na m\u00fcsaade etmeden hizmet verece\u011fi ve berber, kuaf\u00f6r, g\u00fczellik merkezlerinin de faaliyetlerine ge\u00e7ici bir s\u00fcre ile ara verece\u011fi duyurulmu\u015ftur. Akabinde 22.03.2020 tarihli ve 31076 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanan 2279 say\u0131l\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 Karar\u0131 ile 30.04.2020 tarihine kadar, nafaka alacaklar\u0131na ili\u015fkin icra takipleri hari\u00e7 olmak \u00fczere, yurt genelinde y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte olan t\u00fcm icra ve iflas takiplerinin durdurulmas\u0131na ve bu \u00e7er\u00e7evede taraf ve takip i\u015flemlerinin yap\u0131lmamas\u0131na, yeni icra ve iflas takip taleplerinin al\u0131nmamas\u0131na ve ihtiyati haciz kararlar\u0131n\u0131n icra ve infaz edilmemesine karar verilmi\u015f ve son olarak 26.03.2020 tarihli ve 31080 say\u0131l\u0131 1. M\u00fckerrer Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanan 7226 say\u0131l\u0131 Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun\u2019un Ge\u00e7ici 2. maddesi ile 01.03.2020 ila 30.06.2020 tarihleri aras\u0131nda \u00f6denmeyen i\u015f yeri kira bedellerinin kira s\u00f6zle\u015fmesinin feshi ve tahliye sebebi olu\u015fturmayaca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130dari tedbirlerin yan\u0131 s\u0131ra T.C. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve T.C. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Bilim Kurulu ile sair di\u011fer kurumlarca kamuoyuna y\u00f6nelik mevcut pandeminin etkilerini azaltma amac\u0131 ile \u201cMecburi Bir Hal Bulunmad\u0131k\u00e7a Evden \u00c7\u0131k\u0131lmamas\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcndeki a\u00e7\u0131klamalar neticesinde herhangi bir idari yapt\u0131r\u0131m olmaks\u0131z\u0131n baz\u0131 i\u015f yerleri de ticari hayat\u0131n bir \u00f6gesi olan t\u00fcketicilerin evlerinde bulunmas\u0131 neticesinde faaliyetlerine sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7imde devam edememi\u015f ve faaliyetlerine ara verme yahut \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerini azaltma karar\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n Kira s\u00f6zle\u015fmesinin tan\u0131m\u0131 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun (TBK) 299. madde h\u00fckm\u00fc ile yap\u0131lm\u0131\u015f olup, kiralayan\u0131n asli olarak \u201ckiralanan\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 veya kullanmayla birlikte yararlan\u0131lmas\u0131n\u0131 kirac\u0131ya b\u0131rakma\u201d<\/em>, kirac\u0131n\u0131n ise \u201ckararla\u015ft\u0131r\u0131lan kira bedelini \u00f6deme\u201d<\/em> y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulundu\u011fu \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Devam\u0131nda ise kiralayan\u0131n \u201ckiralanan\u0131 s\u00f6zle\u015fmede ama\u00e7lanan kullan\u0131ma elveri\u015fli bir durumda teslim etmek ve s\u00f6zle\u015fme s\u00fcresince bu durumda bulundurmakla\u201d<\/em> y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011funa i\u015faret edilmi\u015f olup, s\u00f6z konusu hususun, halihaz\u0131rda al\u0131nm\u0131\u015f olan idari kararlar neticesinde faaliyetleri durdurulan i\u015f yerleri nezdinde kiralayan taraf\u0131ndan yerine getirilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu noktada belirtilen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yerine getirilememesinde kiralayan\u0131n kusurunun bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilecek olup, TBK\u2019n\u0131n 136. maddesi ile d\u00fczenlenen kusursuz ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcessesesinin uygulama alan\u0131 bulabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclecektir. An\u0131lan h\u00fck\u00fcm incelendi\u011finde, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 iki tarafa bor\u00e7 y\u00fckleyen bir s\u00f6zle\u015fme tipi olan Kira S\u00f6zle\u015fmesinin kiralayan taraf\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kusursuz olarak ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131na u\u011framas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla kirac\u0131n\u0131n da kira bedelini \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ortadan kalkaca\u011f\u0131 ve taraflar\u0131n elde ettikleri edimleri sebepsiz zenginle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re geri vermek zorunda kalacaklar\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u0130mkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edebilmek i\u00e7in kiralanan i\u015f yerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilecek olan faaliyetin T.C. \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan ek genelgeler ile yasaklanan faaliyetlerin kapsam\u0131nda olmas\u0131 ve bu faaliyetin kiralanan i\u015f yerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi hususunun a\u00e7\u0131k\u00e7a taraflar aras\u0131nda akdedilen kira s\u00f6zle\u015fmesinde belirtilmi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. Ancak bu noktada, incelenmesi gereken bir di\u011fer ayr\u0131m ise ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ge\u00e7ici mi yoksa s\u00fcrekli mi oldu\u011fudur. An\u0131lan h\u00fckm\u00fcn s\u00fcrekli ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 halini d\u00fczenlemekte oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n Halihaz\u0131rda kira s\u00f6zle\u015fmesi taraflar\u0131n\u0131n muhatap oldu\u011fu Koronavir\u00fcs pandemisi nedeniyle al\u0131nan tedbirler \u00e7er\u00e7evesinde s\u00f6z konusu durumun ge\u00e7ici imkans\u0131zl\u0131k durumuna sebebiyet verece\u011finden de s\u00f6z edilebilecektir. Bu noktada Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ge\u00e7ici ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 durumunda ifa tarihinin, ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 tarihe kadar ertelenece\u011fi ve akde tahamm\u00fcl s\u00fcresinin somut olay baz\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde i\u00e7tihat geli\u015ftirdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.[2]<\/a>\u00a0 Somut pandemi baz\u0131nda ifan\u0131n ne zaman ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir olaca\u011f\u0131na ili\u015fkin bir tespit yapmak m\u00fcmk\u00fcn bulunmamaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda ge\u00e7ici ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan ziyade s\u00fcrekli ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu, bu do\u011frultuda kiralayan\u0131n \u201ckiralanan\u0131 s\u00f6zle\u015fmede ama\u00e7lanan kullan\u0131ma elveri\u015fli bir durumda bulundurma\u201d<\/em> y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131 sebebiyle yerine getirilemedi\u011finin kabul\u00fc halinde kirac\u0131n\u0131n da kira bedelini \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ortadan kalkaca\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n Mevcut durumunun TBK\u2019n\u0131n 137. maddesi kapsam\u0131nda k\u0131smi ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131na da sebebiyet verdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Zira kirac\u0131lar her ne kadar kiralanan ta\u015f\u0131nmazlarda ticari faaliyetlerine devam edemiyor olsa da an\u0131lan faaliyetlere y\u00f6nelik her nevi mal ve te\u00e7hizatlar\u0131n\u0131 kiralanan ta\u015f\u0131nmazlarda bulundurmaya devam etmekte, kiralanandan faydalanmaya ara verilmemektedir. Ancak bu halde kirac\u0131lar i\u00e7in kira \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u0131smen ifas\u0131 yoluna gidilece\u011fi takdirde kiraya verenin onay\u0131n\u0131n arand\u0131\u011f\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla taraflar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 irade beyanlar\u0131n\u0131n bu noktada uyu\u015fmas\u0131 gereklili\u011fi amir h\u00fckm\u00fcn lafz\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmektedir.<\/p>\n Uygulamada taraflar aras\u0131nda akdedilen konut ve \u00e7at\u0131l\u0131 i\u015f yerlerine ili\u015fkin kira s\u00f6zle\u015fmelerinde kiralanan\u0131n faaliyet t\u00fcr\u00fcne ili\u015fkin bir saptaman\u0131n yer almamas\u0131 durumu ile s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131 kuvvetle muhtemel olup, bu halde kiralayan\u0131n, kiralanan ta\u015f\u0131nmazda hangi faaliyet alan\u0131nda eylemlerine devam etti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir denetim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan yay\u0131mlanan genelgeler do\u011frultusunda faaliyetlerine ara verilen i\u015f yerleri neticesinde kiralayan\u0131n \u201ckiralanan\u0131 s\u00f6zle\u015fmede ama\u00e7lanan kullan\u0131ma elveri\u015fli bir durumda bulundurma\u201d<\/em> y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc gere\u011fi gibi yerine getirebildi\u011finden bahsedilemeyecek, TBK\u2019n\u0131n 301. madde h\u00fckm\u00fcne ayk\u0131r\u0131l\u0131k g\u00fcndeme gelmeyecektir. Dolay\u0131s\u0131yla kiralayan\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirdi\u011fi ve bu do\u011frultuda kirac\u0131n\u0131n da kira bedelini \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn devam etti\u011finin kabul\u00fc m\u00fcmk\u00fcn bulunmamaktad\u0131r. Ancak bu noktada kirac\u0131, kira bedelini \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirememesinin sebebi olarak TBK m. 138 uyar\u0131nca a\u015f\u0131r\u0131 ifa g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fcndeme getirebilecek ve kira s\u00f6zle\u015fmesinin akdedildi\u011fi esnada \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyecek ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir durumun meydana geldi\u011fini, bu durumun kendisinden kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u00f6zle\u015fmenin akdedildi\u011fi s\u0131rada var olan \u015fartlar\u0131n kendisi aleyhine de\u011fi\u015fti\u011fini ve kendisinden beklenemeyecek \u015fekilde ifan\u0131n a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek hakimden s\u00f6zle\u015fmenin yeni ko\u015fullara uyarlanmas\u0131n\u0131 isteyebilecektir. Ancak bu halde de kira s\u00f6zle\u015fmesinin mevcut duruma uyarlanmas\u0131n\u0131 bekleyen kirac\u0131y\u0131 kira bedellerinin \u00f6denmemesi sebebiyle kiralanan i\u015f yerinin tahliyesi ve \u00f6denmeyen kira bedellerine ili\u015fkin icra takibi tehlikesi beklemektedir. Bu noktada hat\u0131rlatmak gerekir ki yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en TBK h\u00fck\u00fcmleri yaln\u0131zca i\u015f yeri kira s\u00f6zle\u015fmelerine ili\u015fkin \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f olup, konut kira s\u00f6zle\u015fmelerinde de g\u00fcndeme gelebilecektir.<\/p>\n 7226 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un Ge\u00e7ici 2. maddesinin kira bedellerinin \u00f6denmesine dair etkileri incelendi\u011finde; an\u0131lan d\u00fczenlemenin yaln\u0131zca i\u015f yeri kiralar\u0131na ili\u015fkin oldu\u011fu, konut kiralar\u0131 ba\u011flam\u0131nda etkisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f yeri kiralar\u0131n\u0131n \u00f6denmemesini me\u015fru k\u0131lmak amac\u0131n\u0131 de\u011fil, \u00f6demelerin 30.06.2020 tarihine kadar ertelenebilmesi imkan\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 hususlar\u0131n\u0131 belirtmekle birlikte TBK\u2019n\u0131n 315. maddesi ile \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kira bedellerinin ya da yan giderlerin \u00f6denmesinde temerr\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fclmesi halinde kirac\u0131n\u0131n da kiraya veren taraf\u0131ndan kendisine \u00a0s\u00f6zle\u015fmeyi fesih hakk\u0131n\u0131n ve TBK\u2019n\u0131n 352. madde h\u00fckm\u00fc ile \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kiralanan i\u015f yerinin tahliyesi talebiyle dava ikame etme hakk\u0131n\u0131n ask\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir. An\u0131lan mevzuat h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re; kirac\u0131, bir y\u0131ldan k\u0131sa s\u00fcreli kira s\u00f6zle\u015fmelerinde kira s\u00fcresi i\u00e7inde; bir y\u0131l ve daha uzun s\u00fcreli kira s\u00f6zle\u015fmelerinde ise bir kira y\u0131l\u0131 veya bir kira y\u0131l\u0131n\u0131 a\u015fan s\u00fcre i\u00e7inde kira bedelini \u00f6demedi\u011fi i\u00e7in kendisine yaz\u0131l\u0131 olarak iki hakl\u0131 ihtarda bulunulmas\u0131na sebep olmu\u015fsa kiralayan, kira s\u00fcresinin ve bir y\u0131ldan uzun kiralarda ihtarlar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kira y\u0131l\u0131n\u0131n bitiminden ba\u015flayarak bir ay i\u00e7inde, dava yoluyla kira s\u00f6zle\u015fmesini sona erdirebilecektir. Bu ba\u011flamda 7226 say\u0131l\u0131 Kanun ile getirilen h\u00fck\u00fcm do\u011frultusunda 01.03.2020 ila 30.06.2020 tarihleri aras\u0131nda kira bedellerinin \u00f6denmemesi \u00fczerine, kiralayanlarca kirac\u0131lara yap\u0131lacak ihtarlar hakl\u0131 ihtar olarak de\u011ferlendirilemeyecek ve kiralayanlar tahliye davas\u0131 a\u00e7ma imkan\u0131na sahip olmayacakt\u0131r. Ancak belirtilen s\u00fcre sonunda \u00f6denmeyen kira bedellerine ili\u015fkin kirac\u0131lara kar\u015f\u0131 icra takipleri g\u00fcndeme gelebilecektir.<\/p>\n Bu kapsamda da 2279 say\u0131l\u0131 Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Karar\u0131 ile 30.4.2020 tarihine kadar nafaka alacaklar\u0131na ili\u015fkin icra takipleri hari\u00e7 olmak \u00fczere, yurt genelinde y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte olan t\u00fcm icra ve iflas takiplerinin durdurulmas\u0131na ve bu \u00e7er\u00e7evede taraf ve takip i\u015flemlerinin yap\u0131lmamas\u0131na, yeni icra ve iflas takip taleplerinin al\u0131nmamas\u0131na karar verilmi\u015f olup yine 7226 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un Ge\u00e7ici 1\/1-b maddesi uyar\u0131nca; s\u00f6z konusu icra takiplerinin ba\u015flat\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin i\u015flemlerin 22.03.2020 ila 30.04.2020 tarihi aral\u0131\u011f\u0131nda durdurulmas\u0131na karar verildi\u011fi belirtilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, kirac\u0131n\u0131n kira bedeline ili\u015fkin temerr\u00fcde d\u00fc\u015fmesi durumunda, en erken 01.05.2020 tarihi itibariyle geciken kira bedellerine ili\u015fkin yasal faizi ile birlikte icra takibi ba\u015flat\u0131labilecek olup, bu tarihten itibaren kira bedelinin \u00f6denmesi i\u00e7in kirac\u0131ya g\u00f6nderilen \u00f6deme emrinde ya da ihtarda kira bedellerinin \u00f6denmesi i\u00e7in kirac\u0131ya en az 30 g\u00fcn s\u00fcre verilecek ve kirac\u0131n\u0131n, kira bedelini belirlenen s\u00fcrede \u00f6demedi\u011fi durumda, icra takibi kesinle\u015fecek ve takibe tercih edilen yol ile (haciz\/ihtiyati haciz vb.) devam edilecektir. Ancak bedelin \u00f6denmemesi, s\u00f6zle\u015fmenin feshi yahut kiralanan\u0131n tahliyesi sebebi olmayacakt\u0131r.<\/p>\n Di\u011fer taraftan yaln\u0131zca kira s\u00f6zle\u015fmelerinde de\u011fil neredeyse her tip s\u00f6zle\u015fmede ka\u00e7\u0131n\u0131lamaz ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez bir hal olarak d\u00fczenlenen m\u00fccbir sebep maddelerinin Koronavir\u00fcs pandemisi d\u00f6nemindeki \u00f6neminden de bahsetmek yerinde olacakt\u0131r. M\u00fccbir sebep, borcun if\u00e2s\u0131na engel olan ve herhangi bir kimse taraf\u0131ndan al\u0131nacak tedbirlere ra\u011fmen \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesine imk\u00e2n olmayan, beklenmedik, harici ve bor\u00e7lunun iradesi d\u0131\u015f\u0131nda meydana gelen bir olay olup, genellikle uygulamada s\u00f6zle\u015fmelerle \u00f6ng\u00f6r\u00fclen m\u00fccbir sebep hallerinin tahdidi bi\u00e7imde say\u0131larak s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilecektir. Ancak konuya ili\u015fkin Yarg\u0131tay\u2019\u0131n bir karar\u0131nda; \u201cS\u00f6zle\u015fmenin 27. maddesinde s\u00fcreye etki edecek m\u00fccbir sebepler say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebepler aras\u0131nda h\u00fck\u00fcmet tasarrufuna da yer verilmi\u015ftir. Her ne kadar 2001 y\u0131l\u0131 \u015eubat ay\u0131ndaki fiyat ayarlamalar\u0131 s\u00f6zle\u015fmenin 27. maddesindeki H\u00fck\u00fcmet tasarrufu olarak nitelendirilemez ise de m\u00fccbir sebepleri bu maddede say\u0131lan hallerle s\u0131n\u0131rlamak da do\u011fru olmayacakt\u0131r.\u201d<\/em>[3]<\/a> denilerek m\u00fccbir sebep hallerinin s\u00f6zle\u015fmede tahdidi olarak say\u0131lmas\u0131ndan ziyade somut olay \u00f6zelinde m\u00fccbir sebep hallerini irdelemenin yerinde olaca\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilmektedir. Bu halde \u015fayet kira s\u00f6zle\u015fmesinde m\u00fccbir sebep hallerinde taraflar\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin ask\u0131ya al\u0131nabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir d\u00fczenleme mevcut ise bu hususun da taraflar bak\u0131m\u0131ndan ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcndeme gelebilece\u011finden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n Netice itibariyle, Koronavir\u00fcs pandemisine ili\u015fkin al\u0131nan \u00f6nlemlerin kira s\u00f6zle\u015fmelerine etkileri do\u011frultusunda kiralayan\u0131n, kiralanan ta\u015f\u0131nmaz\u0131 elveri\u015fli bir durumda bulundurma y\u00fck\u00fcml\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmesinin ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131na sebebiyet vermedi\u011fi durumda, gerek idari kararlar gerekse \u00f6nleyici \u00f6neriler kapsam\u0131nda kirac\u0131 faaliyet g\u00f6sterememesine ve kazan\u00e7 elde edememesine ra\u011fmen kira bedelini \u00f6demek zorunda kalaca\u011f\u0131ndan, ortaya \u00e7\u0131kan bu olumsuz duruma kirac\u0131 katlanmakta; buna kar\u015f\u0131n ge\u00e7ici ifa imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n var oldu\u011funun kabul edildi\u011fi hallerde ise, kirac\u0131 bu imkans\u0131zl\u0131k ortadan kalk\u0131ncaya kadar kira bedelini \u00f6demekten ka\u00e7\u0131nabilece\u011finden yahut a\u015f\u0131r\u0131 ifa g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc nedeniyle kira s\u00f6zle\u015fmesinde yer alan kira \u00f6deme yahut yan edimlere kat\u0131lma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn uyarlanmas\u0131na y\u00f6nelik dava a\u00e7abilece\u011finden bu sefer de bu olumsuz sonuca kiralayan katlanmak zorunda b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde kirac\u0131lar\u0131n kira ve aidat gibi \u00f6demeleri ihtirazi kay\u0131tla yapmalar\u0131, ya\u015fanabilecek hak kay\u0131plar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecektir. \u0130\u00e7inde bulunulan duruma 7226 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un getirdi\u011fi yenilikler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, i\u015f yeri kira bedellerinin \u00f6denmesinin 30.06.2020 tarihine kadar \u00f6denmemesinin kiralayana s\u00f6zle\u015fmeyi fesih hakk\u0131 vermeyece\u011fi ve s\u00f6z konusu ask\u0131 s\u00fcrecinde kiralayan\u0131n tahliye talebiyle dava ikame etme hakk\u0131n\u0131 belirli bir s\u00fcre kullanamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenledi\u011fi g\u00f6r\u00fclmekte, ancak \u00f6denmeyen kira bedellerine ili\u015fkin yurt genelinde ba\u015flat\u0131lacak icra takip i\u015flemlerinin 30.04.2020 tarihine kadar durdurulmas\u0131 sebebiyle \u00a0en erken 01.05.2020 tarihi itibariyle icra takibi ba\u015flatabilece\u011fi sonucu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n [1]<\/a> https:\/\/www.icisleri.gov.tr\/koronavirus-tedbirleri-genelgesi-kapsaminda-149382-is-yeri-gecici-sureligine-faaliyetlerine-ara-verdi<\/a><\/p>\n [2]<\/a> Yarg\u0131tay H.G.K. 28.4.2010 tarihli, 2010\/193 E. ve 2010\/235 K. say\u0131l\u0131 ilam\u0131<\/p>\n [3]<\/a> Yarg\u0131tay H.G.K 06.12.2017 tarihli, 2017\/2821 E. ve 2017\/1552 K. say\u0131l\u0131 ilam\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yazarlar: T. G\u00f6kmen BOLAYIR, MBA \u2013 Pelinsu B\u00dcY\u00dcKSARA\u00c7 \u2013 Cansu Y\u00dcCEL\u00a0\u2013 Bolay\u0131r & Do\u011fan\u00e7elik Avukatl\u0131k B\u00fcrosu D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda etkisini g\u00f6steren Koronavir\u00fcs (Covid-19) pandemisi, bireylerin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etmesinin yan\u0131 s\u0131ra hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na, ticari hayata ve dolay\u0131s\u0131yla ekonomik ko\u015fullara etki etmektedir. S\u00f6z konusu salg\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015fma h\u0131z\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 anlam\u0131nda bireylerin aras\u0131ndaki mesafenin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ile… Koronavir\u00fcs Pandemisi Tedbirleri ve G\u00fcncel D\u00fczenlemeler I\u015f\u0131\u011f\u0131nda Kira S\u00f6zle\u015fmeleri<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2224,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","neve_meta_reading_time":"","_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-762","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel-makaleler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/762","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=762"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/762\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2201,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/762\/revisions\/2201"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=762"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=762"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bolayirdogancelik.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=762"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}